Partnership voor Langdurige Zorg en Dementie

Goed Leven met Dementie in het Verzorgings- en Verpleeghuis (Annelieke Driessen)

PhD Portrait

In Nederland hebben we een heel ‘rationeel mensbeeld’. Het beeld van de mens als denkend en herinnerend wezen is vooral problematisch als het gaat om mensen met dementie – die verliezen juist stukje bij beetje hun cognitieve vaardigheden. Maar hoe we in de wereld staan, wordt door meer bepaald dan ons denken. In mijn onderzoek stelde ik daarom de vraag wat we kunnen leren over hoe het dagelijkse leven in een zorginstelling vorm krijgt als cognitieve vaardigheden wegvallen.

In mijn onderzoek richt ik me daarom op zorgpraktijken waarin verzorgenden bewoners met dementie ondersteunen in de activiteiten van hun dagelijks leven, vaak tot aan het einde van hun leven. Hierin bestudeerde ik de interacties tussen zorgverleners en zorgontvangers, en keek wat er gebeurde als niet het denken maar de zorg voor het ‘belichaamde subject’ het uitgangspunt was.

Ik deed veertien maanden ‘participatief onderzoek’ in drie verzorgings- en verpleegtehuizen voor mensen met dementie in Nederland. Ik hield interviews gehouden met managers, verzorgenden en familieleden. Daarnaast liep ik mee met zorgverleners en bewoners en had ik ontelbare informele gesprekken met hen.

De kern van mijn proefschrift is dat verschillende zorgpraktijken verschillend uitwerken voor bewoners van de zorginstellingen – er worden verschillende manieren van leven en sterven mogelijk. Zo maken slimme of creatieve handelingen vaak een groot verschil voor de manier waarop mensen met dementie kunnen leven. Met andere woorden: door bepaalde handelingswijzen komen sommige manieren van leven binnen handbereik, en andere raken verder weg. In mijn werk vertel ik verhalen van praktijken waarin het lukt om een positiever leven met dementie te realiseren – variërend van dansen, tot lekker eten, badderen en het geven van voetenbaden om iemand te verleiden een douche te nemen, in plaats van hem te dwingen.

In mijn werk hoop ik bij te dragen aan academische debatten, en aan gesprekken met de praktijk.

Gepubliceerd door  AISSR

15 juni 2017